Praxis loper of poiesis loper

Mindfullness is ‘hot’! Leven in het moment, je bewust zijn van alles om je heen, het zijn dingen die je bij uitstek kunt oefenen door hardlopen. Dat wil zeggen: als je hardloopt om het plezier en de voldoening die het kan geven en niet om te winnen of anderen de loef af te steken.

De Griekse filosoof Aristoteles onderscheidde twee vormen om iets te doen: poiesis en praxis.

Poiesis betekent: ‘iets verrichten’ of ‘produceren’. Het doel van de handeling ligt buiten de handeling. Het doel van het bakken van een taart is niet het bakproces, maar de taart die er straks zal zijn. Het gaat om een doel in de toekomst.

Praxis betekent: ‘doen’. Er is geen andere doel dan de handeling zelf: de voldoening van de handeling ligt in de handeling zelf. In het geval van de taart: ook al komt die mislukt uit de oven, het maakt niet uit. Het ging om het proces van het bakken.

Lopen vanuit poiesis of praxis

Veel mensen beginnen met hardlopen vanuit poiesis: ze willen afvallen. Maar gaandeweg zie je vaak dat praxis belangrijker wordt. Ze krijgen plezier in het lopen en het verliezen van gewicht wordt een aangenaam neveneffect.

Voor mij is hardlopen vooral praxis. Ik zal nooit een wedstrijd winnen en ik ben er niet speciaal op gebrand mijn persoonlijk snelheidsrecord te verbreken. Ik loop om het genoegen van het lopen zelf (praxis) en de aangename vermoeidheid achteraf (poiesis).

Als je bij het hardlopen louter een poietische instelling hebt dan gaat het je om het resultaat: je snelheid verbeteren, verder rennen dan ooit, een marathon lopen, een ultramarathon lopen etc. Het nadeel van poiesis is dat het leidt tot ‘uitgesteld geluk’: ‘Als ik maar een marathon heb gelopen, dán… ben ik tevreden!’

Vanuit het oogpunt van geluk is het daarom goed om te lopen om het lopen.

Dirk van Weelden

Schrijver en hardloper Dirk van Weelden beschrijft in zijn boek Looptijd op prachtige wijze ‘praxis lopen’:

‘Er is iets wat hij weleens vaker probeert uit te leggen, en dat is dat hij hardloopt om het hardlopen zelf. Wat hij in alle geheimzinnige eenvoud zo geweldig vindt is het strekken van de rug, het licht heffen van de knie, de armzwaai, het naar voren zwiepende onderbeen, de landing, het afwikkelen van de voet, de afzet en het zweefmoment.

Vooral het zweefmoment, en dan alles weer van voren af aan. Misschien ongelooflijk maar waar, wat hij leuk vindt is de hardloopbeweging zelf en wat er in zijn lichaam gebeurt als hij dat een uur of twee volhoudt. het is een primitieve dans, op muziek die zo oud is dat hij onhoorbaar is geworden. Een dans voor buiten, in weer en wind.’

Maar van Weelden is ook een poiesis loper:

‘Beter hardlopen wil zeggen: makkelijker, verder, sneller. En om dat te bereiken is lopen voor de lol al gauw niet meer genoeg. Dan moet er getraind worden.’

Ben jij een poiesis loper of een praxis loper?

4 Responses to Praxis loper of poiesis loper

  1. Hallo Nicole,

    Leuke beschrijving, poieisis of praxis. Die ouwe Grieken zijn nog steeds heel actueel, dat blijkt maar weer. Ik ben een beetje van beide: heerlijk om alle stress van je af te lopen, voelen hoe sterk je lichaam is, dat alles het doet zeg maar. Maar ook: kan ik een snellere tijd neerzetten dan de vorige keer? En dat zijn geen toptijden hoor, verre van, maar wel heel leuk om te kijken of ik mezelf kan verbeteren. “Citius, altius, fortius”, maar dan wel met veel loopplezier!!

    Groet,
    Sanne

  2. Dit verhaal kun je doortrekken naar het hele leven;
    je leven als weg die je moet lopen.
    en natuurlijk heb je daarbij een doel voor ogen, maar je moet ook vooral niet vergeten te genieten van de weg die je gaat.

  3. Ik ben nog helemaal geen loper! Wil het wel maar het eerste begin hé! Daarnaast heb ik een ietwat instabiel bekken en een lichte iritatie aan mn achillespees (vandaag zowaar niet!) dus ik twijfel. En twijfel. En twijfwel. Stond zaterdag met ‘hardlopen voor vrouwen’ in mn handen maar heb hem terug gezet. Hoe moet ik ooit beginnen? Wil nl iets doen, -sport verder niet- en ietsie afvallen.
    Heb je een tip?

Leave a reply

CommentLuv badge